Gelismis ulkelerde genis bir kullanim alani bulunan, kapali sartlardan bagimsiz bir sekilde isitilmasinda, sogutulmasinda ve iklimlendirilmesinde kullanilan Kanalli Klima Sistemleri kullanimi ulkemizde de gun gectikce yayginlasmaktadir. Bu sistemlerde, ortam havasini istenilen konfor sartlarina getirirken taze hava alma imkani bulunmasi nedeniyle daha saglikli ortam havasi elde edilmektedir.
1. GIRIS
Gelisen teknoloji ile birlikte insanlarin kapali ortamlarda bulunma sureleri yukselmekte ve bu ortam konforu daha cok onem kazanmaktadir. ?s yerleri, okullar, hastaneler, restaurantlar, sinemalar gibi insanlarin cok sayida bulundugu kapali mahallerin ortam havasinin konfor sartlarinda tutabilmesiyle insanlarin daha mutlu ve daha verimli saglanabilmektedir. Yapilan arastirmalar gostermistir ki konfor sartlarina sahip ortamlarda bulunan insanlar, bu sartlara sahip olmayan ortamlarda bulunan insanlara gore daha mutlu daha verimli olabilmektedir. Kapali ortamlarin istenilen konfor sartlarinda tutabilmeleri bu ortamlarin iklimlendirilmeleri ve havalandirilmalari ile saglanabilmektedir. Kapali bir ortamin iklimlendirilmesi ile dis hava sartlarinda bagimsiz olarak ortam havasinin isitilmasi ve sogutulmasi, neminin alinmasi veya nemlendirilmesi, filtrelenmesi saglanirken ortama taze hava verilerek ortam havasinin kalitesi yukseltilir. Ortamin iklimlendirilmesinde kullanilacak cihazin dogru olarak secilebilmesi icin isitma ve sogutma yuklerinin dogru ve tam olarak hesap edilmesi gereklidir.
2 Kanalli Sistemler ile Taze Hava Alma ?mkani
Taze hava split cihazlarda ic unitenin arkasindan disariya baglantili bir hava kanali yardimi ile alinir ve donus havasi ile karistirilarak sisteme gonderilir. Taze hava kanali bir damper yardimi ile kontrol edilir ve damper ortamdan taze hava miktari kadar havayi disariya atan bir aspirator ile irtibatlandirilarak saglikli bir havalandirma saglanmis olur.taze hava alinmasi durumunda cihaz kapasitesinin, alinan taze hava yuzdesi kadar arttirilmasi gerekmektedir. Ayrica dikkate alinmasi gereken diger bir nokta saatte yapilacak hava degisim miktaridir. Taze hava miktarinin bu degisim miktarina gore belirlenmesi gerekmektedir. Egzost havasinin degerlendirilmesi amaciyla bu havanin kis donemine heap-pump cihazlarinin dis unitelerinin uzerine yonlendirilmesi cihaz verimini arttiracaktir.
3. Kanalli Sistemler ile Homojen Hava Dagilimi
Kanalli sistemler ile homojen hava dagilimin saglanmasi icin kanal sistemi uzerinde bulunan dagitici menfezlerin yerleri ve yukleri saglikli olarak hesaplanmalidir.
4. Kanalli Klima Sistemlerinin Uygulama Alanlari
4.1. Lokanta ve restaurantlarin havalandirilmasi ve iklimlendirilmesinde kanalli split klimalar en uygun cozumdur. Bu mahallerin klimalandirilmasinda karsimiza cikan en buyuk zorluk; izgara, ocakbasi v.b. mekanlardan ortam karisan kokulardir. Boyle bir durumda projelendirme esnasinda davlumbaz, izgara ve ocakbasi gibi uniteler icin ayri bir havalandirma ve egzost sistemi dusunulmeli ve klima cihazlarindan bu amacla yararlanilmalidir.
4.2. Buyuk alisveris merkezleri, market v.b. kapali ve tek hacimden olusan binalarda da kanalli split cihazlar tercih edilmektedir.
4.3. Klima cihazlarinin tum yil boyunca calismasi gereken bilgi islem odalari, telefon santralleri, iletisim merkezleri v.b. ortamlar icin paket tip kanalli cihazlar kullanmak buyuk avantajlar getirmektedir. Bu cihazlar tamamen dis ortama monte edilmekte, bu ise bakim kolayligi saglamaktadir. Bu uygulamalarda kapasiteyi iki eki esit kapasiteli cihaz kullanilarak karsilamak daha avantajlidir. Bu sayede hem kademe sistemi olusturarak enerji tasarrufu saglanmakta hem de bakim islemlerinde sistem odalarinin kesintisiz calismasi saglanmaktadir.
4.4. Kanalli sistemlerin cok katli binalarda uygulanmasi durumunda isitma-sogutma ve havalandirma ayni kanal uzerinden yapilabilmektedir ve her kat birbirinden bagimsiz olarak dusunulmektedir. Boylece ozellikle is merkezi uygulamalarinda mal sahibi acisindan buyuk bir esneklik saglanmaktadir. Binanin katlarinin tesisat islemleri degisik zamanlarda yapilabilmekte veya musteriye sadece cihaz verilip kanal tesisatinin binanin kullanim ozelliklerine gore projelendirilmesi saglanmaktadir.
Cok katli binalarda tavan yuksekligi yaklasik 3 metredir ve her kat icin izin verilen kanal genislikleri 15 ila 25 cm arasinda degismektedir. Bu durumda kat sogutma yuku birkac cihaza bolunerek hem bolgesel kontrol etkinligi arttirilabilmekte, hem de kanal kesitleri kucultulerek mimari problemler ortadan kaldirilabilmektedir. Ayrica ayni katta birbirinden bagimsiz birkac bolge yaratilabildigi icin kullanilmayan mekanlar termostat uzerinden kapatilabilmekte ve enerji tasarrufu saglanmaktadir.
4.5. Kanalli klimalarin uygulama alanlarindan bir digeri hastanelerdir. Hastanelerde uygulanan kanalli klima sistemleri %100 taze hava alacak sekilde projelendirilerek hijyenik ve saglikli bir ortam olusturulmasi saglanmaktadir. Ayrica ameliyathane, yogun bakim, acil servis gibi cerrahi mudahale yapilan yerlerde mutlaka ozel filtreler (HEPA Filtre) kullanilmalidir.